Nowe Warpno

Mszczuje

Mszczuje (do roku 1945 Moorbrück) , mała osada zlokalizowana w centralnej części Gminy Nowe Warpno, oddalona od siedziby gminy około 10 km.

Dojazd do niej wiedzie drogą nr 114. Za Brzózkami skręca się w lewo w leśną drogę. Niestety niezbyt wygodną do jazdy samochodem. Można dojechać też od drogi nr 115, skręcając za Dobieszczynem w wąską drogę powiatową, aby po przejechaniu około 10 km skręcić w prawo, też w leśną drogę. Wprawdzie, utwardzoną, ale i tu jazda nie należy do zbyt przyjemnych, niektórzy porównują jazdę obiema drogami do jazdy po księżycu.

Osada jest otoczona zewsząd Puszczą Wkrzańską. Na południe od osady ciągną się obszary podmokłych łąk i torfowisk. Składa się z kilku ona z kilku domów mieszkalnych oraz budynków gospodarczych. Zamieszkuje tu niewielu mieszkańców.

Zabudowania pochodzą z okresu przed II wojną światową. Zbudowane zostały z cegły. W obrębie zagród znajdują się również budynki gospodarcze z elementami drewnianymi. Mieszkańcy osady tak jak kiedyś trudnią się rolnictwem i gospodarką leśną.

Pierwsze wzmianki historyczne o tej miejscowości pochodzą z roku 1784, kiedy ustanowiono tu majątek dziedziczny dzierżawny.

W roku 1817 odnotowano informację o podziale majątku pomiędzy dwóch właścicieli. Ówczesny areał gruntów to 183 morgi 14 rut (opodatkowane) i 68 mórg 99 rut zajmowanych przez domy, nieużytki.

Statystka z 1865 roku wymienia na terenie majątku 2 gospodarstwa czynszowe oraz gajówkę rewiru leśnego (myśliborskiego), 10 domów, 14 budynków gospodarczych, 79 mieszkańców (15 rodzin). Hodowano konie, bydło, owce i świnie.

W 1871 r. odnotowano tu zakład przemysłowy. Przypuszczalnie był to zakład związany z wydobyciem torfu.

Mapa z 1886 r. dokumentuje Mszczuje jako kilkuzagrodową osadę śródleśną z leśniczówką. niewielkie zagrody 2-budynkowe rozlokowane z dala od siebie, w obrębie przestronnej polany i terenów podmokłych (torfowisk). W zachodniej części – 3-budynkowa zagroda leśniczówki. Dane z lat 20-tych XX w. mówią o wsi z leśniczówką i 50 mieszkańcach.

Wśród obiektów chronionych w ewidencji konserwatorskiej wymienia się tu tylko budynek mieszkalny (gajówkę) w konstrukcji szkieletowej, odeskowany, nakryty dachem dwuspadowym, pobudowany w l. 20-30-tych XX w.

Nieopodal wsi znajduje się pomnikowy buk zwyczajny o obwodzie 4,05 m i wysokości 25 m. Okoliczne lasy Puszczy Wkrzańskiej obfitują w runo leśne i zwierzynę. Dlatego jest to teren atrakcyjny dla grzybiarzy, zbieraczy jagód, myśliwych oraz turystów pieszych i rowerowych.

galeria >>>

tekst: Mirosław Tokarski